Jaarverslag Commissie van Toezicht voor Jeugdinstellingen 2025
De Commissie van Toezicht voor Jeugdinstellingen 2025 lanceert op 24 maart 2026 haar jaarrapport. In het rapport brengt de commissie samen wat jongeren en professionals vertelden aan de maandcommissarissen. Voor het eerst bezochten maandcommissarissen ook GES+‑voorzieningen. Het rapport wijst op zorgwekkende signalen, zoals de aanwezigheid van jonge kinderen in gesloten settings en de toenemende druk op de begeleiding van jongeren met complexe noden.
Op dinsdag 24 maart 2026 lanceert de Commissie van Toezicht voor Jeugdinstellingen (CVTJ) haar jaarrapport 2025.
Het rapport bundelt wat jongeren en professionals in gemeenschapsinstellingen, voorzieningen veilig verblijf en GES+ vertelden aan de vrijwillige maandcommissarissen. Het geeft een overzicht van wat zij in 2025 zagen, hoorden en vaststelden tijdens hun bezoeken.
Enkele belangrijke vaststellingen:
De Commissie roept de overheid op om dringend werk te maken van het aanhoudende personeelstekort en -verloop in de gemeenschapsinstellingen en in de voorzieningen veilig verblijf en GES+. Jongeren benadrukken tegenover de maandcommissarissen hoe cruciaal een stabiele en betrokken begeleiding is voor hun traject en hun verblijf. Tegelijk spreken de maandcommissarissen hun grote waardering uit voor begeleiders die blijven inzetten op verbinding met jongeren, ook wanneer die verbinding onder druk staat.
De Commissie maakt zich grote zorgen over de aanwezigheid van jonge kinderen in gesloten settings. Maandcommissarissen ontmoeten twaalfjarigen in gemeenschapsinstellingen en zelfs nog jongere kinderen in voorzieningen veilig verblijf. Dat zijn geen geschikte omgevingen voor jonge kinderen. Samen met de begeleiders voelen en horen de maandcommissarissen hoe groot de eenzaamheid van deze kinderen is. Sommigen van hen waren nooit eerder van hun ouders gescheiden.
In 2025 trokken de maandcommissarissen ook nadrukkelijk aan de alarmbel over het welzijn van jongeren met complexe noden én van de begeleiders die voor hen zorgen. Ze vragen zowel de Vlaamse als de federale overheid om sterker in te zetten op zorg op maat voor deze jongeren, en om de begeleiders beter te ondersteunen en omkaderen.
Voor het eerst brachten de maandcommissarissen in 2025 ook bezoeken aan GES+‑voorzieningen. Ze stellen vast dat deze voorzieningen inzetten op veiligheid en een prikkelarme omgeving, maar tegelijk blijven zoeken naar huiselijkheid en menselijkheid. Er is aandacht voor betekenisvolle daginvulling, opleiding en het voorkomen van vrijheidsbeperkende maatregelen.
Drugsgebruik veroorzaakt onrust in leefgroepen en zorgt ervoor dat jongeren zich onveilig voelen. Het dealen van drugs is een belangrijke reden voor opname in instellingen, waar ook steeds vaker druggerelateerde problemen voorkomen. Maandcommissarissen horen vaak schrijnende verhalen over jongeren die al heel jong in aanraking komen met drugs en daar moeilijk van loskomen. Voorzieningen proberen het gebruik tegen te gaan, maar botsen op hun grenzen omdat ze de verslaving zelf niet kunnen behandelen. Daarom pleit de commissie voor meer ondersteuning en een sterker preventie- en verslavingsbeleid, met speciale aandacht voor kwetsbare jongeren.